مقدمه جامع

نخود یکی از استراتژیک‌ترین محصولات حوزه حبوبات در بازار ایران و منطقه است. این محصول نه‌تنها در مصرف خانگی، بلکه در صنایع غذایی، رستوران‌ها، فلافل‌فروشی‌ها، کارخانجات کنسروسازی و صادرات نقش کلیدی دارد.

برای فعالان حوزه فروش عمده نخود، شناخت دقیق ماهیت نخود، انواع آن، تفاوت کیفیت‌ها، منشأ تولید، سایزبندی و معیارهای قیمت‌گذاری، یک مزیت رقابتی جدی محسوب می‌شود.

این مقاله یک راهنمای جامع، تخصصی و کاربردی است تا خریداران عمده بتوانند با آگاهی کامل، بهترین انتخاب را متناسب با بازار هدف خود انجام دهند.

نخود چیست؟ (تعریف علمی و تجاری)

نخود با نام علمی Cicer arietinum از خانواده بقولات است و یکی از قدیمی‌ترین محصولات کشاورزی جهان به شمار می‌رود. دانه نخود پس از خشک شدن برداشت و در بازار عرضه می‌شود.

ارزش غذایی نخود

نخود سرشار از:

• پروتئین گیاهی (مناسب جایگزین گوشت)
• فیبر محلول و نامحلول
• آهن، منیزیم، فسفر
• ویتامین‌های گروه B

✅ همین ویژگی‌ها باعث شده نخود در بازار داخلی و صادراتی تقاضای پایدار داشته باشد.

اهمیت نخود در خرید و فروش عمده

در بازار عمده، نخود فقط یک محصول خوراکی نیست؛ بلکه:

• یک کالای سرمایه‌ای فصلی
• یک محصول پرگردش مالی
• و یک محصول حساس به کیفیت است

خریدار عمده به دنبال:

• یکنواختی بار
• کمترین ضایعات
• پخت مناسب
• رضایت مشتری نهایی

می‌باشد.

دسته‌بندی جامع انواع نخود

نخود از چند منظر اصلی دسته‌بندی می‌شود:

 بر اساس شکل و تیپ ظاهری

 بر اساس کشور یا منطقه تولید

 بر اساس سایز (کالیبر)

بر اساس نوع بوجاری و پاک‌سازی

در ادامه هر بخش را به‌صورت تخصصی بررسی می‌کنیم.

انواع نخود بر اساس شکل ظاهری

 نخود کابلی (Kabuli)

• درشت‌دانه و گرد
• رنگ کرم تا سفید
• پوست نسبتاً نازک
• پخت سریع و یکنواخت

کاربردها:

• فلافل
• آبگوشتی
• نخودپلو
• کنسرو نخود

پرکاربردترین نخود در بازار ایران

 نخود دسی (Desi)

• دانه‌های ریزتر
• رنگ تیره‌تر (قهوه‌ای)
• پوست ضخیم‌تر
• پخت طولانی‌تر

کاربرد:

• بیشتر مصرف صنعتی یا بازار هند

 تقاضای محدود در بازار ایران

نخود ایرانی؛ معیار کیفیت در بازار داخلی

نخود ایرانی به دلیل شرایط اقلیمی خاص غرب کشور، از نظر:

• طعم
• پخت
• یکنواختی
• بازارپسندی

در سطح بالاتری نسبت به بسیاری از نخودهای وارداتی قرار دارد.

مهم‌ترین مناطق کشت نخود در ایران

 نخود کرمانشاه

• دانه درشت
• رنگ روشن
• پوست نازک
• پخت عالی

 انتخاب اول فلافل‌فروشان و عمده‌فروشان حرفه‌ای

 نخود دالاهو

• یکنواختی بالا
• درصد شکستگی کم
• کیفیت صادراتی

 مناسب بازارهای حساس به کیفیت

 سایر مناطق

• ایلام
• لرستان
• همدان

کیفیت خوب با قیمت متعادل‌تر

نخود خارجی (وارداتی)؛ بررسی تخصصی

نخود وارداتی معمولاً از کشورهای زیر وارد می‌شود:

• روسیه
• قزاقستان
• ازبکستان
• کانادا

مزایای نخود خارجی:

• قیمت پایین‌تر در برخی دوره‌ها
• تأمین سریع در کمبود بازار

معایب:

• پوست ضخیم‌تر
• پخت دیرتر
• طعم ضعیف‌تر
• افت کیفیت در فلافل

برای بازار ایران، اغلب نخود ایرانی ترجیح داده می‌شود.

سایزبندی نخود (کالیبر)؛ فاکتور حیاتی در خرید عمده

سایز نخود با تعداد دانه در ۳۰ گرم مشخص می‌شود:

سایزبندی نخود (کالیبر)؛ فاکتور حیاتی در خرید عمده

سایز نخود با تعداد دانه در ۳۰ گرم مشخص می‌شود:

نخود تک‌خان، دوخان و سه‌خان چیست؟

 نخود تک‌خان

• یک‌بار بوجاری
• ناخالصی بیشتر
• قیمت پایین‌تر

 نخود دوخان

• تمیزتر
• یکنواخت‌تر
• مناسب فروش عمده استاندارد

 نخود سه‌خان

• چندمرحله بوجاری
• کمترین ضایعات
• بالاترین کیفیت ظاهری

انتخاب حرفه‌ای برای بازار رقابتی

نخود مناسب فلافل؛ راهنمای دقیق

برای فلافل ایده‌آل:

• نخود ایرانی
• سایز 8، 9 یا 10
• پوست نازک
• قدرت جذب آب بالا
• ترجیحاً سه‌خان

 نتیجه: فلافل حجیم، خوش‌طعم و بدون تلخی

عوامل مؤثر بر انتخاب نخود در خرید عمده

• نوع مصرف نهایی
• بودجه
• حساسیت مشتری
• بازار هدف (داخلی یا صادرات)
• فصل خرید

جمع‌بندی نهایی

اگر هدف شما خرید نخود عمده مرغوب، پرفروش و کم‌ریسک است:

• نخود ایرانی (کرمانشاه یا دالاهو)
• سایز 8 تا 10
• دوخان یا سه‌خان

بهترین انتخاب برای سودآوری پایدار خواهد بود.